Open main menu
Tē-kiû

Tē-kiûthài-iông-hē tē-5 tōa ê he̍k-chheⁿ, chē-chí nā tùi Ji̍t-thâu hit pêng sǹg khí sī pâi tī tē-3 lia̍p, lî ji̍t-thâu pêng-kin 149.6 pah-bān kong-lí hn̄g. Tē-kiû sī ûi-it lán lâng chai-iáⁿ ū sèⁿ-miā tī-leh ê só͘-chāi.

Tē-kiû ê piáu-bīn ū hái-iûⁿ kap khong-khì, chia khong-khì 78% sī chek-sò͘, 21% sī sng-sò͘. Phiau-chún tāi-khì ap-le̍k tī hâi-pêng-bīn sī bí pêng-hong kong-chhioh 101,325 newton.

Thian-bûn

Tē-kiû lî Ji̍t-thâu pêng-kin ū 149,600,000 kong-lí. Tē-kiû kho͘ Ji̍t-thâu chi̍t lìn chhau-put-to 365.25 kang; nā tùi tē-kiû ê pak-pêng khòaⁿ, sī chiàu hoán sî-cheng ê hong-hiòng se̍h, i ê chū-choán (rotation) hong-hiòng mā sio-siâng. Chū-choán ê chiu-kî, sī 23 tiám-cheng, 56 hun-cheng, kiam 4 bió-cheng, chhia-sim kap i-ê kúi-tō pêng-bīn pí, sī chhū 23.44°.

Chhiah-tō ê poàn-kéng ū 6,378 kong-lí, tī Thài-iông-hē óa-lāi ê sì lia̍p tē-chit he̍k-chheⁿ tang-tiong, Tē-kiû sī siōng tōa ê chi̍t lia̍p, chóng nā kap óa-gōa ê khì-thé tōa he̍k-chheⁿ oan-ná koh chiâⁿ sè lia̍p. Tē-kiû ta ū chi̍t lia̍p thian-jiân ōe-chheⁿ, tō sī Goe̍h-niû, lî Tē pêng-kin 384,400 kong-lí hn̄g.

Chham-chiàu

  • Joseph A. Angelo (2006). "Earth". Encyclopedia of Space and Astronomy. Facts on File. ISBN 978-0-8160-5330-8.
  • "Earth". Encyclopædia Britannica.

Liân-kiat